در مورد عید غدیر خم

در مورد عید غدیر خم

عید غدیر

عید غدیر روز ۱۸ ذی‌الحجه و از بزرگ‌ترین اعیاد شیعه است که در آن امام علی(ع) به جانشینی پیامبر(ص) منصوب شده است. روایاتی از پیامبر(ص) و امامان(ع) در فضیلت این روز نقل شده است؛ همچنین اعمالی مانند روزه گرفتن، قرائت زیارت غدیریه، خواندن نماز غدیر و اطعام مؤمنان در این روز سفارش شده است. شیعیان این روز را جشن می‌گیرند. روز عید غدیر در ایران تعطیل رسمی است. در ایران رسم است که شیعیان در این روز به دیدار سادات می‌روند و سادات نیز عیدی می‌دهند.

فهرست

واقعه غدیر

پیامبر(ص) در ذی‌القعده سال ۱۰ق همراه هزاران نفر برای انجام مناسک حج از مدینه به طرف مکه حرکت کرد.۲ از آنجا که این سفر، آخرین حج پیامبر(ص) بود به حجة الوداع مشهور شد.۳ پیامبر(ص)، پس از پایان اعمال حج به‌همراه مسلمانان به طرف مدینه حرکت کرد و در ۱۸ ذی‌الحجه به غدیر خم رسیدند،۴ جبرئیل بر پیامبر(ص) نازل شد و از جانب خداوند، به رسول خدا(ص) امر کرد تا علی(ع) را به‌عنوان جانشین خود، به مردم معرفی کند.۵ رسول خدا(ص) نیز حاجیان را گرد آورد و علی(ع) را به‌عنوان جانشین خود معرفی کرد.۶

فضیلت روز غدیر

درباره فضلیت عید غدیر احادیثی از معصومان نقل شده است از جمله:

جشن غدیر

بنا بر آنچه که در کتاب خصائص الائمه نقل شده است، حسان بن ثابت، در روز عید غدیر در حضور پیامبر اکرم(ص) میان جمعیت مسلمانان حاضر در غدیرخم، اشعاری را با صدای بلند خواند.۱۴

غدیریه حسان بن ثابت در توصیف واقعه غدیر:.mw-pa se -ou pu .poe y-w appe display:g id;g id- empla e-colum s:1f 1f 1f 1f ; ex -alig :jus ify; ex -alig -las :jus ify;ma gi :au o.mw-pa se -ou pu .poe y-w appe .mash oo g id- empla e-colum s:1f ;paddi g-lef :0.mw-pa se -ou pu .poe y-w appe .f eeg id- empla e-colum s:1f ;paddi g-lef :0; ex -alig : igh ; ex -alig -las : igh .mw-pa se -ou pu .poe y-si gle_bay g id-colum :24;paddi g-lef :0.5em;paddi g- igh :0.5em.mw-pa se -ou pu .poe y-w appe divwhi e-space: ow ap;b eak-i side:avoid;page-b eak-i side:avoid.mw-pa se -ou pu .poe y-sd g id-colum :13;paddi g-lef :1em.mw-pa se -ou pu .poe y-ajzg id-colum :35;paddi g- igh :1em.mw-pa se -ou pu .poe y-w appe .poe y-sha e bysha e g id- empla e-colum s:1f .mw-pa se -ou pu .poe y-sha e bysha e .poe y-si gle_bay g id-colum :u se ;paddi g-lef :2.5em;paddi g- igh :2.5em.mw-pa se -ou pu .poe y-sha e bysha e .poe y-sd g id-colum :u se ;paddi g-lef :5em.mw-pa se -ou pu .poe y-sha e bysha e .poe y-ajzg id-colum :u se ;paddi g- igh :5em@media sc ee a d (max-wid h:600px).mw-pa se -ou pu .poe y-w appe g id- empla e-colum s:1f .mw-pa se -ou pu .poe y-si gle_bay g id-colum :u se ;paddi g-lef :2.5em;paddi g- igh :2.5em.mw-pa se -ou pu .poe y-sd g id-colum :u se ;paddi g-lef :5em.mw-pa se -ou pu .poe y-ajzg id-colum :u se ;paddi g- igh :5em@media sc ee a d (max-wid h:400px).mw-pa se -ou pu .poe y-w appe ,.mw-pa se -ou pu .poe y-w appe .poe y-sha e bysha e fo -size:small

پیامبر خدا(ص) آنان را در روز غدیر ندا داد، چه ندای ارزشمندی. او فرمود: مولای شما و سرپست شما چه کسی است؟ آنان بی درنگ گفتند: خدای تو مولای ماست و تو سرپرست و ولی امر مایی. ما هرگز از فرمان تو سرپیچی نخواهیم کرد. در آن هنگام، پیامبر(ص) به علی فرمود: برخیز من تو را انتخاب کردم تا بعد از من امام و رهبر باشی. بعد فرمود: هر کس من مولا و رهبر اویم این مرد مولا و رهبر او خواهد بود; پس شما همگی، از سر صدق، از او پیروری کنید. بارالها، دوست او را دوست بدار و دشمن او را دشمن بدار.

سید رضی، خصائص الائمة، ۱۴۰۶ق، ص۴۲.

همچنین بنابر روایتی که در مصباح المتهجد نقل شده است امام رضا(ع) روز غدیر را مجلس می‌گرفته است.۱۵ علی بن حسین مسعودی، تاریخ‌نگار قرن چهارم قمری، در التنبیه و الاشراف نوشته است که فرزندان و شیعیان امام علی(ع) این روز را بزرگ می‌دارند.۱۶ کلینی، محدث قرن چهارم هجری قمری نیز در روایتی جشن‌ گرفتن شیعیان را نقل کرده است.۱۷

به گزارش ابن‌کثیر، تاریخ‌نگار اهل‌سنت در قرن هشتم قمری، در حکومت آل‌بویه از حاکمان شیعه، نیز عید غدیر را تعطیل و جشن عمومی اعلام کرده بودند و نهادهای حکومتی و مردم را به برگزاری جشن‌ها و آذین‌بندی شهرها ترغیب می‌کردند.۱۸ آنان در این جشن‌ خیمه‌ها برمی‌افراشتند و پارچه‌ها (پرچم‌ها) می‌آویختند و شتر قربانی می‌کردند و شب‌هنگام آتش روشن کرده به جشن و شادی می‌پرداختند.۱۹ چنان که گَردیزی، تاریخ‌نگار قرن پنجم قمری نیز این روز را از روزهای بزرگ اسلامی و اعیاد شیعیان برشمرده است.۲۰

در مصر خلفای فاطمی عید غدیر را جشن می‌گرفتند. ۲۱ در ایران، در دوره صفویه، عید غدیر از اعیاد رسمی بود.۲۲ در ایران روز عید غدیر تعطیل رسمی بود.۲۳

روز عید غدیر در ایران تعطیل رسمی است. پارلمان عراق در ۲۲ می‌۲۰۲۴م با تعطیلی رسمی این روز در این کشور موافقت کرد.۲۴ پیش از این، روز عید غدیر فقط در برخی شهرهای عراق همچون کربلا، نجف و ذی‌قار تعطیل بود.۲۵

شیعیان، شب عید غدیر را نیز بزرگ شمارده و شب‌زنده‌داری می‌کنند.۲۶

اعمال عید غدیر

آداب و رسوم

دیدار سادات

شیعیان در ایران و برخی دیگر از کشورهای اسلامی در روز عید غدیر به دیدن سادات می‌روند. سادات نیز به مناسبت این روز مبلغ یا کالایی را به‌عنوان عیدی، هدیه می‌دهند؛۳۳

اطعام غدیر

شیعیان در روز عید غدیر در مساجد و دیگر اماکن سفره اطعام پهن می‌کنند.۳۴ همچنین در خیابان‌ها شربت و شیرینی توزیع می‌کنند. بنا بر روایتی که در مصباح المتهجد نقل شده است، اطعام به یک مؤمن در روز غدیر ثواب اطعام یک میلیون پیامبر و صدیق و یک میلیون شهید را دارد.۳۵ بنا بر این روایت، امام رضا(ع) در روز عید غدیر مجلس گرفت و گروهی از خواصِ اصحاب خود را برای افطار نزد خود نگاه داشت و برای خانواده آن‌ها غذا و هدایایی فرستاد.۳۶

عقد اخوت

بنابر نقل شیخ عباس قمی، از آداب روز عید غدیر بستن عقد اخوت است که مفاد آن برادری و همدلی در دنیا و دستگیری از همدیگر در آخرت است.۳۷ بر همین اساس یکی از رسوم برخی از شیعیان، خواندن عقد اخوت در روز غدیر است. فرهنگ‌سرای اندیشه همزمان با عید غدیر با طرح پویش مجازی «برادرانه» تلاش کرده تا ضمن احیای سنت بستن عقد اخوت بین شیعیان و دوست‌داران اهل‌بیت(ع) روحیه همبستگی و اتحاد میان مسلمانان جهان را تحکیم ببخشد.۳۸

کتابشناسی

درباره عید غدیر آثاری نوشته شده است:

در مورد عید غدیر خم

نظر خود را بنویسید

آخرین مطالب